Seedlings in Plant Protection

Önceki

Tohum ekiminden önce, tohum ve toprak ilaçlaması yapılmasının; ekimden hemen sonra, ilaçlı su verilmesinin hastalıklardan korunmak için büyük  yararı  vardır.  Tohum ekimi sonrası verilen ilaçlı su, kasaların altından çıkıncaya kadar verilmelidir.

1. Hastalıklarla Mücadele

1.1. Fidelerde Çökerten

Etmeni fungustur. Fide devresinde görülen bir hastalıktır. Çıkıştan önce de zarar meydana gelebilir. Fidelik devresinde, fidelerin toprakla temas eden kök boğazlarından itibaren yattıkları görülür. Gerek çıkış öncesi gerek sonrası meydana gelen ölümler sonucu fidelikte ocaklar hâlinde boşluklar meydana gelir. Fidelik koşulları uygun olduğu takdirde hastalık, fidelerin tamamının ölmesine sebep olabilir.

Tüm sebze çeşitlerinin fideliklerinde zarar verebilir. Topraktaki hastalıklı bitki artıklarından ve tohumdan bulaşabilir.

Fidelerde çökerten
Fidelerde çökerten
Fidelerde çökerten
Fidelerde çökerten

Kültürel mücadele

  • Zarar gören fideliklerin toprağı değiştirilmelidir.
  • Tohum, çok sık ekilmemelidir.
  • Hastalıklı fideler ayıklanmalıdır.
  • Fidelik toprağı ile örtü arasında yeterli yükseklik bırakılmalıdır.
  • Fideler, uygun hava koşullarında açılıp sık havalandırılmalıdır.
  • Fazla sulamadan kaçınılmalıdır.
  • Gereksiz yere, fazla azotlu gübre verilmemelidir.
  • Erken ekim yapmaktan kaçınılmalıdır.
  • Fidelikler, bol  güneş alan,  soğuk  rüzgarları  tutmayan yerlerde kurulmalıdır.

İlaçlı mücadele

İlaçlamalar; tohum ilaçlaması, toprak ilaçlaması (ekimden önce, ekimden sonra) ve fideler toprak yüzüne çıkışından sonra yapılabilir.İlaçlamada değişik formlarda fungusitler (mantari ilaçlar) kullanılabilir. İlaçlama  yapılmasına rağmen yine de fideliklerde çökerten meydana gelmesi hâlinde hastalıklı fideler sökülüp yerlerine 1 cm kalınlığında sönmemiş kireç+kum karışımı konup üzerine su verilmelidir.

1.2. Fidelerde Kök Boğazı Yanıklığı

Etmeni fungustur. Fide devresinde görülen bir hastalıktır. Fidelerin toprakla temas eden kök boğazlarından itibaren yattıkları görülür. Fidelikte ocaklar hâlinde boşluklar meydana gelir. Hastalık uygun şartlarda fidelerin tamamını tahrip edebilir. Özellikle fazla sulama yapılan bölgelerde zararı daha çok görülür.

Kök boğazı çürüklüğü
Kök boğazı çürüklüğü
kök boğazı çürüklüğü
kök boğazı çürüklüğü

Kültürel mücadele

  • Hastalık görülen fidelik toprağı değiştirilmelidir.
  • Tohum ekimi sık yapılmamalıdır.
  • Ekim nöbeti uygulanmalıdır.
  • Hastalıklı fideler zaman zaman ayıklanmalıdır.
  • Fidelik uygun havalarda sık sık havalandırılmalıdır.
  • Fazla sulamadan kaçınılmalıdır.
  • Aşırı azotlu gübre verilmemelidir.
  • Çiftlik gübresi uygulaması yapılmalıdır.
  • Erken ekim yapılmamalıdır.
  • Bol güneş alan ve rüzgar tutmayan yerlere fidelik yapılmalıdır.

İlaçlı mücadele

İlaçlamalar; tohum ilaçlaması, toprak ilaçlaması (ekimden önce, ekimden sonra) ve fidelerin toprak yüzüne çıkışından sonra yapılabilir. İlaçlamada değişik formlarda fungusitler (mantari ilaçlar) kullanılabilir.
2. Zararlılarla Mücadele

2.1. Bozkurt

Kışı, olgun larva hâlinde toprakta geçirir. İlkbaharda havaların ısınmasıyla faaliyete geçen larvalar, nisan ayı ortasından itibaren kelebek olarak görülmeye başlar. Kelebekler, yumurtalarını bulundukları yerdeki bitkilerin yapraklarına bırakır.   Hava şartlarına bağlı olarak 3 ile 15 gün içerisinde çıkan larvalar, mayıs ayı boyunca zarar verir. Geceleri beslenen larvalar, gündüzleri beslendikleri bitkinin dibinde, toprak içinde durur.

Zararlının birinci ve ikinci dönem larvaları, küçük fidelerin taze yaprakları ve sürgünlerini yiyerek beslenir. Daha sonraki dönemlerde geceleri topraktan çıkarak toprağa yakın yerinden fide gövdesini keserek beslenir. Bu fideler tamamen ölür ve fide sıralarında boşluklar oluşur.

Kültürel mücadele

  • Tarla temizliğine önem verilmelidir.
  • Tarla ve fidelikte yabancı ot ve bitki artığı bırakılmamalıdır.
  • Tarlada zararlıların  görülmesi   hâlinde  ilkbaharda  derin  toprak işlemesi yapılmalıdır.

İlaçlı mücadele

Tarlada bozkurt larvası veya larva tarafından kesilmiş bitki görülmesi hâlinde zehirli yem uygulaması ile mücadeleye başlanmalıdır.

Zehirli yem için 10 kg kepeğe önerilen dozda ilaç karıştırılır.  Bu karıĢıma  l / 2 kg Ģeker veya l kg pekmez ilave edilir. 5 litre su ile nemlendirilerek küçük topaklar şeklinde ve tercihen akşam üzeri fide aralarına serpilir.

Bozkurt larvası
Bozkurt larvası
Bozkurt larvası
Bozkurt larvası
Bozkurt ergini
Bozkurt ergini
Bozkurt ergini
Bozkurt ergini

2.2. Danaburnu

Danaburnu, gündüzleri toprak altında galeriler içerisinde yaşar. Zararlı faaliyetini yoğun bir şekilde geceleri gerçekleştirir. Bazen toprak yüzeyine çıkar. Sıcak yaz gecelerinde faaliyetleri artar. Genellikle yaşama  yeri olarak galeri açmaya uygun, nemli, bol humuslu, killi-kumlu toprakları seçer.

Ergin  ve  nimfleri,  toprak  içinde  galeriler  açarak  ilerlerken  rastladıkları  her  türlü bitkinin köklerini keserek tahrip eder. Özellikle yeni dikilmiş veya çimlenmiş sebze fidelerinin köklerini keserek kurumalarına neden olur.

Kültürel mücadele

  • Kışı,  gübreli sıcak topraklarda geçirmeyi sevdiğinden yaz sonuna doğru tarla ve bahçelerin belirli yerlerinde, 20 cm derinlikte, 20 cm genişliğinde ve 4–5 metre uzunluğunda taze gübre yatakları hazırlanır. Kış mevsimi sonuna doğru bu yataklar açılarak burada bulunan zararlılar toplanarak yok edilir.
  • Akşam üzeri  fideliklerde  yapılacak  sulamalarda  toprak  yüzeyine çıkan zararlılar imha edilebilir.
  • Toprağın zamanında ve derin işlenmesi ile toprak altında bulunan nimf ve erginlerin yok edilmesi sağlanır.

İlaçlı mücadele

Ayrım  yapmadan  birçok  bitki  ile  beslenmeleri,  üreme  ve  canlı  kalma  güçlerinin yüksek oluşu ve bulundukları yerde mutlaka zarara neden olmaları sebebiyle yoğunluklarına bakılmaksızın zehirli yem uygulamasıyla ilaçlı mücadeleye başlanmalıdır.

Zehirli yem hazırlamak için kullanılan ilaçlardan biri, önce kepek ile kuru olarak karıştırılır. Sonra içinde şeker eritilmiş su ile yavaş yavaş nemlendirilir. Nemlendirme derecesi, kepeğin sünger hâline gelmesiyle ayarlanır. Bu şekilde hazırlanan zehirli yem akşam üzeri, fidelik sulandıktan sonra fide diplerine serpilir.

danaburnu
danaburnu
Danaburnu
Danaburnu

2.3. Solucan

Yumurtalar, içinde sümüksü bir madde bulunan kokon (yuva) içindedir ve larvalar bu kokon içinde oluĢur. KoĢullar elveriĢli olduğunda larvalar bu kokonu terk ederek beslenmeye baĢlar. Solucanlar kıĢı ergin veya larva döneminde toprakta geçirir. Fideliklerde Ģubat – mart aylarında görülmeye baĢlar.

Zarar şekli

Fidelikte toprak içerisinde ilerlerken yollar şeklinde toprağın kabarmasına veya toprağın karışmasına neden olur. Bu yüzden, bu gibi yerlerde fide kökleri açıkta kalır ve fideler kuruyarak ölür. Bu duruma halk arasında “Solucan oynaması” denir. Ayrıca tohumların veya taze fidelerin bir kısmı solucanlar tarafından yuvalarına taşındığı için fidelikte boş yerler oluşur. Genellikle geceleri beslenir. Toprak yüzeyi kurudukça daha derinlere iner.

Kültürel mücadele

Fidelikler hazırlanırken dezenfekte edilmiş temiz topraklar kullanılmalıdır.

İlaçlı mücadele

Fidelikte, yollar şeklinde toprak kabarmaları veya açıkta kalmış fide kökleri görüldüğünde ilaçlı mücadeleye başlanmalıdır. İlaçlı mücadele çiğ kalktıktan sonra sabah veya akşam erken saatlerde ve sakin bir havada yapılmalıdır. İlaçlamadan önce fideliğe sarf edilecek su miktarı ayarlanmalıdır. Solucan oynaması görülen yerlerde, ilaç su içine karıştırılarak atılmalıdır. İlaçlamalarda süzgeçli kova kullanılmalıdır.

Fideliklerde zarar yapan solucan
Fideliklerde zarar yapan solucan

Önceki Paylaş :

Daha Fazla Makale

Leave a Reply